Przemiana materii i energii

Utrzymanie życia wymaga stałego dostarczania energii, niezbędnej lla podtrzymania własnej przemiany materii człowieka. Nawet w wa­runkach całkowitego bezruchu i spokoju dorosły człowiek powinien otrzymać dziennie około           

Źródłem energii człowieka są spożywane, a następnie utleniane produkty żywnościowe: chleb, mięso, produkty mleczne i mleko, owoce, niektóre warzywa itd. Zawierają one składniki pokarmowe złożone, do których zalicza się białka, tłuszcze i węglowodany (cukry) złożone, te zaś z kolei składają się z prostych składników pokarmowych, a więc: białka z aminokwasów, węglowodany z cukrów prostych, tłuszcze z kwasów tłuszczowych i glicerolu. Prostych składników pokar­mowych jest naturalnie więcej, ale będą one omówione w rozdziale poświęconym żywieniu. Produkty pokarmowe są więc mieszaniną składników pokarmowych prostych i złożonych.
Wykorzystanie przez organizm spożywanych produktów spożyw­czych wymaga uprzedniego ich strawienia w przewodzie pokarmowym.
Proces trawienia odbywa się w żołądku i jelitach cienkich; następuje tam rozbicie składników pokarmowych złożonych na proste.
Białka, olbrzymie cząsteczki chemiczne, składające się z setek i tysięcy aminokwasów, w przebiegu trawienia rozbijane są na aminok­wasy, cząsteczki chemiczne o małych rozmiarach.
Tłuszcze, które są związkiem chemicznym złożonym z cząsteczki glicerolu i 3 cząsteczek kwasów tłuszczowych (stąd ich inna nazwa: trójglicerydy), podczas trawienia ulegają rozkładowi na składniki pod­stawowe, a więc na glicerol i kwasy tłuszczowe.
Węglowodany złożone są związkiem chemicznym setek i tysięcy cząstek, głównie glukozy, a ponadto fruktozy, galaktozy i innych cukrów prostych. Ulegają one strawieniu do tych właśnie cukrów. Węglowodany proste nazywają się jednocukrami, z których najistot­niejsze znaczenie ma glukoza, gdyż większość spożytych przez człowie­ka węglowodanów złożonych składa się głównie z glukozy. W przeci­wieństwie do białek i tłuszczów, które spożywamy zawsze jako składniki pokarmowe złożone, a więc wymagające trawienia, węglowodany mo­żemy spożywać również jako proste, nie wymagające dalszego trawie­nia. Takim prostym węglowodanem obecnym w produktach spożyw­czych jest glukoza i fruktoza. Są one zawarte głównie w owocach, a także w niektórych warzywach. Glukoza jest również dostępna na rynku spożywczym.
Jak widać, dostępne nam produkty spożywcze są w zasadzie kombi­nacją 3 podstawowych składników pokarmowych złożonych: białek, węglowodanów i tłuszczów. W różnym stosunku są one we wszystkim co spożywamy. Wyjątki to tłuszcz i cukier, złożone jedynie i właśnie z tłuszczu i cukru.
Trawienie czyni spożyte produkty pokarmowe gotowymi do wchło­nięcia. Proces ten polega na przenikaniu przez ścianę jelit prostych składników do krwi i chłonki, a ponieważ limfa odpływa z jelit również do krwi, stąd wszystkie wchłonięte z przewodu pokarmowego składniki pokarmowe dostają się w efekcie do krwi. Zadaniem krwi jest ich rozprowadzenie po całym organizmie w ten sposób, aby każda komórka mogła, czerpać dla własnych potrzeb niezbędne dla siebie składniki w ilości jej potrzebnej.

Komórki zużytkowują składniki pokarmowe jako:
źródło energii,
składnik budulcowy,
3) energetyczny materiał zapasowy, w postaci tłuszczu i węglowodanów (glikogenu).
Obecnie, w wielkim skrócie, omówimy poszczególne sposoby wyko­rzystania wchłoniętych składników pokarmowych.

copyright 2011